KISA CEVAP
KVKK'nın 10 Eylül 2026 tarihli açıklamasına göre yalnız çalışan devamı ve mesai takibi amacıyla biyometrik veri işlenmesini öngören açık bir kanuni düzenleme yoktur. Kurul, yalnız bu amaçla yapılan işlemenin geçerli açık rıza bulunsa dahi ölçülülük şartını karşılamayacağını değerlendirmiştir.
KONUYA NASIL BAKILMALI?
Parmak izi, avuç içi, yüz, iris veya benzeri verilerin matematiksel bir koda çevrilip veri tabanında saklanması, verinin biyometrik niteliğini ortadan kaldırmaz. Çalışan yönünden veri sorumlusuna yapılan başvuru, aydınlatma ve açık rıza metinleri, alternatif sistem talebi ile mevcut yazışmalar birlikte incelenebilir.
İşveren yönünden sistemin gerçek amacı, işlenen veri, saklama süresi, erişim yetkileri ve kart, PIN, RFID/NFC ya da imza gibi daha az müdahaleci yöntemlerin yeterli olup olmadığı değerlendirilmelidir. Kritik tesis veya güvenlik alanına erişim, sıradan mesai takibinden ayrıdır; bu durumda dahi kullanım gerekli kişiler ve alanlarla sınırlı olmalı, alternatifler yetersiz kalmalı ve somut güvenlik ihtiyacıyla ölçülü kurulmalıdır.
SONUCU DEĞİŞTİREBİLEN AYRIMLAR
Mesai kaydı mı, özel güvenlik mi?
Yalnız giriş-çıkış saatini kaydetme amacı ile yüksek güvenlikli bir alana erişimi kontrol etme amacı aynı gereklilik testine tabi değildir.
Açık rıza sonucu değiştirir mi?
KVKK, yalnız mesai takibi amacıyla biyometrik veri işlemenin bir işleme şartına dayanmadığını ve geçerli açık rıza bulunsa dahi ölçülülük ölçütünü karşılamayacağını değerlendirmiştir.
Daha az veriyle amaç sağlanabilir mi?
Kart, PIN veya başka bir yöntemin yeterli olduğu durumda biyometrik verinin zorunlu tutulması ölçülülük bakımından ayrıca incelenir.
OLASI DURUMLAR
Biyometrik verinin özel niteliği, hukuki dayanak, gerçek gereklilik, ölçülülük ve daha az müdahaleci yöntemler birlikte değerlendirilir.
Başvuru yolu ve olası haklar, olayın ayrıntılarına göre değişebilir.Hangi haklar veya imkânlar gündeme gelebilir?
- Çalışan yönünden aydınlatma, işleme şartı ve alternatif yöntemin incelenmesi
- İşveren yönünden mevcut sistemin gereklilik, ölçülülük ve veri güvenliği bakımından gözden geçirilmesi
- Somut ihlalde veri sorumlusuna başvuru ve sonraki yolların değerlendirilmesi
İLK YAPILACAK İŞ
Aydınlatma ve açık rıza metnini, işyeri duyurusunu, kullanılan sistemin açıklamasını ve varsa alternatif yönteme ilişkin yazışmaları saklayın.
İNCELEMEDE YARARLI OLABİLECEK BELGELER
- Aydınlatma ve açık rıza metinleri
- Mesai sistemi ve işyeri duyuruları
- Alternatif yöntem talebine ilişkin yazışmalar
- İş sözleşmesi ve ilgili işyeri politikaları
Belgelerin tamamı hazır değilse hangi kayıtların gerekli olduğu ayrıca belirlenebilir.
Her biyometrik kullanım aynı nedenle ve aynı koşullarda yapılmaz. Mesai takibi, güvenlik ve hukuki yükümlülük gerekçeleri somut sistem üzerinden ayrıştırılmalıdır.
Bu metin genel bilgilendirme niteliğindedir. Dosyanızın sonucu, başvuru süresi ve uygulanacak yol; belgeleriniz, güncel mevzuat ve somut olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirilmelidir.
SIK SORULAN SORULAR
Çalışanın açık rızası mesai sistemini kendiliğinden hukuka uygun yapar mı?
Hayır. KVKK'nın güncel açıklamasına göre yalnız mesai takibi amacıyla yapılan biyometrik veri işlemede geçerli açık rıza bulunsa dahi ölçülülük şartı sağlanmış olmaz.
İşveren hiç giriş-çıkış kaydı tutamaz mı?
Çalışma süresinin takibi ile bunun biyometrik yöntemle yapılması farklı meselelerdir. Daha az müdahaleci seçenekler somut ihtiyaca göre incelenir.
Kritik güvenlik alanlarında biyometrik sistem kullanılabilir mi?
Mesai takibi dışındaki güvenlik amaçları ayrı değerlendirilir. Kullanım gerekli kişiler ve kritik alanlarla sınırlı olmalı, alternatif yöntemler yetersiz kalmalı ve somut güvenlik ihtiyacıyla ölçülü olmalıdır.
Çalışan ilk olarak ne isteyebilir?
Kendisi hakkında hangi biyometrik verinin, hangi amaç ve hukuki sebeple, ne kadar süre işlendiğini ve kimlere aktarıldığını açıklayan belgeleri istemesi değerlendirilebilir.
Resmî bilgi kaynağı: KVKK · 2026/921 sayılı İlke Kararı hakkındaki 10 Eylül 2026 tarihli kamuoyu duyurusu
İlk değerlendirme için işlem veya tebliğ belgesini, işlem tarihini ve varsa son süreyi paylaşabilirsiniz. Yapılabilecek çalışma, kapsam ve ücret somut dosya incelendikten sonra ayrıca bildirilir.
Meselenizi ön incelemeye iletinİlk bilgilerin paylaşılması iş kabulü, hukuki görüş veya sonuç taahhüdü oluşturmaz. Yapılabilecek çalışma, gerekli belgeler, kapsam ve avukatlık ücreti inceleme sonrasında kişiye özel olarak yazılı biçimde belirlenir.